PSYCHE

Villa, Almere NL, Project Team: René van Zuuk, Client: Marjo Körner & René van Zuuk, Start of design: 1989, Completion: 1991-1992, Area: 105 m2, Volume: 370 m³

De Fantasie is een woonwijk in Almere die tot stand is gekomen middels een prijsvraag uitgeschreven door Stichting De Fantasie. De eerste prijsvraag werd uitgeschreven in 1982 en had het thema 'Ongewoon Wonen'. Ontwerpers konden hierbij hun fantasie de vrije loop laten, omdat ze niet gebonden waren aan wetten en conventies. De ontwerpen waren bedoeld voor een levensduur van vijf jaar, waardoor de regels van 'permanente bewoning' niet van toepassing waren.

Voor twee niet ingevulde kavels werd in 1989 de prijsvraag 'Ongewoon wonen II' uitgeschreven. Hierbij werd besloten de termijn van vijf jaar om te zetten in een permanente situatie. Het ontwerp Psyche won deze tweede competitie. De realisatie is voor een groot deel te danken aan sponsoring van materiaalleveranciers.

De locatie van het ontwerp, de Fantasie, was destijds een lege plek aan het Weerwater in Almere. Tegenwoordig is de plek een stadsrandlocatie met bijzondere kwaliteiten. Het wijkje is opgezet als een woonerf dat met een lusvormige route aansluit op de toegangsweg vanuit de verderop gelegen woonbuurt. Het kavel van het woonhuis ligt precies op de as van deze lus. Aan de zuidzijde van de Fantasie ligt een brede sloot als grens van een open en groen gebied.

Om optimaal gebruik te kunnen maken van het weidse uitzicht is de woonkamer op de eerste verdieping geplaatst met glas rondom. De woonkamer staat door middel van een vide in verbinding met de entree en de keuken. Bij binnenkomst is de ruimtelijkheid direct merkbaar, en vormt een contrast met binnenkomen in de krappe gangen van de Nederlandse standaard woningbouw. Op de begane grond zijn de slaapkamers, badkamers en toilet, gescheiden van de entree en keuken door een cirkelboog van glazen U-profielen die zich uitstrekt tot buiten het huis. De route naar en door het huis wordt er door vormgegeven.

Een beeldbepalend element is de dakconstructie. Deze bestaat uit vier dragers in de vorm van bomen die zijn vervaardigd van gehalveerde HEA profielen met stalen lijven.

De stalen dragers zijn ingelegd met computergefreesde, houten stroken en hebben elk hun eigen vorm. Dit komt omdat ze bovenin op één lijn staan en daaronder buigen in de richting van de cirkelvormige afscheidingswand. Naast de dakplaten dragen de 'bomen' in de centrale as van het huis een brede goot die aan de oostzijde wordt beëindigd door een staande afvoer. De dakdelen lijken samen twee vleugels te vormen. Hieraan dankt het huis haar naam. Psyche komt uit de Griekse mythologie en was beroemd om haar schoonheid. Ze werd afgebeeld met vlindervleugels.

De maatvoering van het huis is grotendeels bepaald door de horizontaal toegepaste dakplaten op de gevel. Zo hebben de raamstroken in voor- en achtergevel de maat van een halve plaat. De wandconstructie bestaat uit een vliesgevelsysteem, en is vrijwel onafhankelijk van de dakconstructie.

De uitvoering en de bouw van Psyche is grotendeels te danken aan sponsoring door leveranciers van materialen. Deze eigenaardige manier van 'private aanbesteding' werd vergemakkelijkt door de versnippering van het ontwerp in vele materialen en systemen.