NIEDERWALDDENKMAL

Visitor center, Information center, Cafe, Shop, Rüdesheim am Rhein DE, Project Team: René van Zuuk, Peter Hagelaar, Anja Rademaker, Joe Scragg, Client: Land Hessen DE, International competition 2011- honorable mention, Area: 625 m², Volume: 3.000 m³, Building cost: €1.000.000

Het Middenrijndal wordt gekenmerkt door zijn historische dorpen, kastelen en wijngaarden en uiteraard de Rijn die kronkelt door het golvende landschap. Het Osteinische Park kent 1.8 miljoen bezoekers die met auto, bus of kabelbaan arriveren. Het park kan gezien worden als een entree voor het Rijndal.

De bezoekers worden verwelkomd door enorme uitzichten over het uitgestrekte landschap rondom de Rijn. Er is sprake van een bizarre combinatie tussen historische gebouwen en toeristen-voorzieningen. Helaas is de historische bebouwing, in het bijzonder bij het Niederwalddenkmal, visueel ondergesneeuwd door de bestaande cafés en de voorzieningen. Het café doet afbreuk aan het landschap door zijn hoekige vorm en moderne, kunststof materialen. Het past dan ook niet bij de historische bebouwing van Niederwaldenkmal en het nabijgelegen Monoteros. Door de versnipperde voorzieningen is er een complexe, verstrooide omgeving. Dit kan ongedaan worden gemaakt door alle voorzieningen in één gebouw te plaatsen.

De bestaande stenen muren mengen naadloos met de omgeving; dit wordt ook als uitgangspunt van het concept beschouwd. Het type steen wordt op grote schaal gebruikt in de omgeving zowel om wegen te begrenzen, en als basismateriaal voor het grote monument en voor de Knight's hall. Door deze steensoort te gebruiken als hoofdmateriaal heeft het concept een ruimere stedelijke context. De bestaande gebouwen laten al zien dat een gevarieerd palet aan materialen niet in het landschap past.

Het doel van het project is om het nieuwe bezoekerscentrum stilletjes te verweven met het landschap zonder een duidelijk architectonisch statement te maken, hierdoor vermijdt ze de confrontatie met het Monopteros. Een kubistische vorm is dus ongunstig en het ontwerp bestaat dan ook uit slechts één verdieping, grotendeels verborgen onder de grond.

Horizontale ramen en gebogen muren begeleiden bezoekers naar de entree, deze geeft het midden aan van de grootste golf. De souvenirwinkel en informatiebalie zijn links geplaatst en het cafetaria rechts. Aan de achterzijde van het gebouw zorgen de toiletten voor een scheiding tussen souvenirwinkel en cafetaria. De toiletten zijn toegankelijk voor beide functies, en ook onafhankelijk te gebruiken via de hoofdingang. Het bestaande café is vervangen door een terras met spectaculair uitzicht over het Rijndal.